Drugą kwestią, którą dodaję do tegorocznej TrekSondy to pytanie o skomplikowaną sytuację związaną z dostępem do Star Treka.

Bo przyznacie, że to dość nietypowe, aby na pytanie osoby zainteresowanej trekiem: “Jak mogę obejrzeć Voyagera?” jedyną legalną odpowiedzią było: kup sobie blueray z wersją bez polskich napisów.

Zwłaszcza w sytuacji, gdy mamy w kraju co najmniej kilka dużych serwisów vod, które już miały Star Treka w swoim inwentarzu.

Nasza dziwna codzienność jedną stroną, ale drugą stronę reprezentują argumenty prawnoautorskie, dość jednoznaczne i bezlitosne, trochę jak Pierwsza Dyrektywa.

Innym aspektem sprawy jest dostęp przez vpn do inwentarza VOD dostępnego w innych krajach, ale nie u nas, np. po to aby szybciej obejrzeć premierowe odcinki.

Na razie postanowiłem, że nie chcę mnożyć przypadków i niuansów, i pojawi się jedno pytanie, podobne do tego:

“Czy uważasz, że dopuszczalne jest korzystanie z nieoficjalnych źródeł (w tym: pirackich) do oglądania seriali i filmów Star Trek?”

Odpowiedzią będzie skala od 1 (zdecydowanie nie) do 6 (zdecydowanie tak), aby osoby mogły zadeklarować czy są tak troszkę ok ze zjawiskiem, czy może zupełnie na nie.

PS. screen z odcinka Lower Decks, który nie miał jeszcze premiery na polskich serwisach vod.

PS2. TrekSonda zacznie się już niedługo, a jeśli ktoś chciałby pomóc w beta testach, to prośba o sygnał.

A co jeśli wróg nie domaga się natychmiastowej kapitulacji ani nie grozi zniszczeniem, tylko w sposób metodyczny milczy?

Odcinek spełnia podstawową obietnicę serialu – pokazuje trudy początkowej eksploracji kosmosu na okręcie, który nie jest (i nie może być) w pełni przygotowany na wszelkie wyzwania. Napięta sytuacja sprawia, że uwidoczniają się różnice w charakterach postaci co do dalszego postępowania - widać to w spięciu Reeda i Tripa, ale także w rozmowach z Archerem.

W pewnym momencie Archer decyduje się poprosić Wolkańskie Najwyższe Dowództwo o pomoc, jakkolwiek byłoby to dla niego poniżające, ale wtedy jest już za późno.

Pewnym zgrzytem w sytuacji rosnącego zagrożenia jest plot B związany także z Malcolmem Reedem, a konkretnie próbą ustalenia jego ulubionego posiłku. Te komediowe sceny podminowują atmosferę grozy i konfrontacji, budowaną przez kolejne spotkania z tajemniczymi obcymi.

Słowo na koniec o efektach komputerowych – to chyba najgorsza era Star Treka, jeśli chodzi o wiarygodne wizualia. Myślę, że wolałbym humanoidów w dziwnych czapkach zamiast sztucznych cyfrowych tworów.

Jeszcze jedno słowo – w rozmowach z rodzicami Malcolma pojawiają się akcenty, które bardzo lubię. W treku przyjęło się, że część bohaterów wywodzi się z rodzin wojskowych, ale zazwyczaj oznacza to, że rodzice służyli w Gwiezdnej Flocie.

W czasach Enterprise Gwiezdna Flota jest nowym tworem i niekoniecznie tak respektowanym, dopiero musi zasłużyć na swoją renomę – dlatego cieszy mnie, że scenariusz podkreśla pewną rezerwę, z jaką się odnoszą do niej tradycjonaliści.

W środku samo najlepsze, jeśli chodzi o klasycznych wrogów Federacji: Klingoni i Romulanie, a na deser jeszcze Gorn i Orioni. Do tego garść npców i krótki opis stacji Narendra, przedsmak Shacleton Expanse!

Link:

Archer odkrywa, że znajduje się w centrum dziwnej rozgrywki dwóch frakcji wojny temporalnej. Niedawny wróg Silik ratuje mu życie, a przybywający z “policji temporalnej” Daniels prowadzi na niego obławę.

Tłem wydarzeń jest wątek kosmicznych pielgrzymów, którzy goszczą na Enterprise. Staje się to okazją do refleksji także o ludzkiej religijności. Archer podobno zachowuje otwarty umysł, chociaż nie widzimy u niego żadnych praktyk wyznaniowych.

Phlox z kolei dostarcza dowodów na to, że kanonicznie w 2151 na Ziemii wciąż odbywają się msze w Bazylice Św. Piotra (prawdopodobnie katolickie, ale nie wchodzimy aż w takie detale).

Intryga związana z sabotażem, podróże w czasie, ukryte frakcje i ich motywacje, pościgi i strzelaniny... Nie są złe, ale nie dają takiej dużej satysfakcji, gdy wiem, że wątki temporalne nie dostaną w przyszłości satysfakcjonującego rozwinięcia.

W tej formie działają, ale nie budują niestety większej całości.

Szkoda, że nie było więcej okazji, aby poszerzyć motywację czy charakter Silika – jego dialogi są bardzo oszczędne i wchodzą w klasyczny villainowski stereotyp. Właściwie nawet nie villainowski, bo Silik jest tylko podwykonawcą woli tajemniczego mocodawcy.

Silik zrobił Archerowi “I am Khionian, bitch” w ENT 1x11 Cold Front, wyskakując do próżni tylko w sweterku 😀

Więcej o odcinku wkrótce 🚀

Modiphius produkuje zestaw oficjalnych znaczników do drugiej edycji STA (po prawdzie idealnie pasuje do pierwszej też). Wysyłka planowana na koniec lipca, a cena to około 100zł.

W środku: 6 Impetu, 12 determinacji i 24 zagrożenia.

Znaczniki są oczywiście zupełnie bajerem “nice to have”, zwłaszcza że zestaw startowy zawiera kartonowe odpowiedniki, a można też używać dowolnych innych.

Nie jest to powiedziane wprost, ale wygląda na to, że to nie koniec atrakcji - czyżbyśmy dostali karty w postaci talii npc albo opisów talentów? To ostatnie to tylko moja spekulacja, a przekonamy się już w najbliższych miesiącach.

Jednym z punktów, którymi się chwali druga edycja Star Trek Adventures jest to, że nie trzeba koniecznie grać Gwiezdną Flotą. Oczywiście w pierwszej edycji też było to możliwe, ale tutaj już sam podręcznik dostarcza narzędzi, aby zbudować postaci niefederacyjne.

To chyba jedna z pierwszych polskich sesji, które zostały nagrane, gdzie mamy całą załogę nie-z-Gwiezdnej-Floty. Całą? Historia Kevala pozostawia może pewne wątpliwości, ale generalnie - motywacje są niezależne, statek jest niezależny i przygoda też jest niezależna :)

Sesja powstała w kooperacji Coens Cave, Galtandora i Fabularnego Wawra - i składa się na razie z trzech części: sesji 0, trzygodzinnej sesji właściwej oraz dyskusji po sesji. Przyznam, że lubię format, w którym mamy debriefing już po zakończonej grze, gdzie jest trochę czasu, aby zauważyć fajne momenty, na gorąco podzielić się zajawką albo zostawić feedbacki.

W sesji 0 zobaczycie też miniscenki, które pokazują pewne charakterystyczne cechy systemu STA, a przy okazji różne podejścia postaci graczy do rozwiązywania problemów.

Co o samej przygodzie - sesja jest rozgrywana na luzie, fabuła nawiązuje dość ściśle do jednego z odcinków Strange New Worlds, więc jak ktoś widział to nie będzie niespodzianki. Scenariusz ma konstrukcję heistu, a na koniec wchodzi w elementy negocjacyjne (komu przekazać skarb).

Ta ostatnia część wiele by zyskała na kontynuacji, ponieważ fabularnie w treku pieniądze nie mają żadnego znaczenia (tzn. jest bardzo arbitralne co to znaczy 100 sztabek latinum a co 10000 sztabek), a decyzje o tym z kim zawrzeć deal mogłyby mieć dla naszych bohaterów późniejsze konsekwencje.

Czy Farciarz (nazwa okrętu) powróci w kolejnych częściach? Mam nadzieję, że tak, bo załoga tworzy bardzo fajny miks osobowości i talentów.

Sesja 0:

Sesja:

Rozmowy po:

Nowym zjawiskiem, którego nie było 4 lata temu, podczas poprzedniej TrekSondy, jest rozpowszechnienie użycia narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji.

Żyjemy w dziwnych czasach, w których standardowe reguły nie obowiązują: fanowskie filmy są regulowane i usuwane przez prawników korporacji, a tymczasem stary dobry ChatGPT rysuje Jean-Luca Picarda albo całą załogę Enterprise praktycznie bez zająknięcia. I bez konsekwencji.

Czat przechwytuje wyszukania w Google i kompiluje informacje, przygotuje formułę Excelową, sprawdzi pisownię i zaproponuje poprawki w tekście... Budzi też to pytanie o udział i wartość pracy człowieka, zwłaszcza w kontekście pracy kreatywnej i artystycznej.

Star Trek zajmował zawsze pozycję sceptyczną wobec automatyzacji, czy to w Ultimate Computer (TOS 2x24) czy autonomicznych okrętów klasy Texas (LD 3x10), ale popuśćmy wodze fantazji – nikt już nie nakręci ósmego sezonu TNG w odpowiedniej estetyce, z tymi wizerunkami aktorów, a odpowiednio zaawansowana automatyzacja mogłaby nam to wygenerować. Więcej – każda osoba dostaje spersonalizowany unikalny odcinek w zależności od jej gustów i preferencji, z uwzględnieniem bieżących wydarzeń i klasycznej stylistyki i podejścia do dylematów.

Tylko jaka by była wartość takiego Slop Treka, nawet gdyby dało się to osiągnąć?

Mniej dramatyczny przykład, który czasem niektórzy fani sugerują w krytycznych komentarzach: że scenariusz do serialu lepiej by napisał czat niż twórcy. Chcielibyście scenariuszy wzbogacanych przez narzędzia tzw. AI?

Nie chcę aż tak mocno sugerować swojego zdania w ankiecie, dlatego moja propozycja neutralnego pytania brzmi tak: “Czy uważasz, że twórcy Star Treka powinni wykorzystywać narzędzia generatywnej sztucznej inteligencji do wzbogacania produkcji (np. odmładzanie aktorów, efekty specjalne, pisanie scenariuszy)”. Odpowiedź będzie na skali od “zdecydowanie nie” do “zdecydowanie tak”.

Pytanie pomija kwestie prawne, etyczne, ekologiczne, kreatywne, ogólnoludzkie, ale pozwoli mam nadzieję oszacować jak nasza społeczność odnosi się do AI.

Ciekawe zjawisko. Jeśli spojrzymy na wszystkie zapowiedziane i wydane dodatki do STA 2ed., to zauważymy, że poszczególne książki nawiązują wyraźnie do konkretnych sekcji podręcznika podstawowego:

1. Game Toolkit – rozdział dla Mistrza Gry, dodatkowe porady dla MG

2. Starter Set – nowa przygoda, jak w rozdziale 10.

3. Tech Manual – rozbudowuje rozdział o technologii i broni.

4. Exploration Guide – pogłębia opisy planet z rozdziału 3.

5. 23rd Century – rozszerzony opis jednej z er rozgrywki z rozdziału 1.

6. Species Sourcebook – więcej gatunków do wyboru dla graczy z rozdziału o tworzeniu postaci.

7. Allies and Adversaries – rozwinięcie rozdziału 11 o npcach.

W przypadku niektórych pozycji znajdą się inne treści (np. Game Toolkit ma dodatkowe klasy okrętów, Tech Manual ma talenty dla postaci), ale główny temat jest jasno zdefiniowany.

Zobaczymy czy kolejne dodatki (następna zapowiedź pewnie w sierpniu/wrześniu) będą także pasowały do tej reguły. 🤔

Po polsku mamy zapowiedziane podręcznik i pierwsze dwa dodatków z diagramu (zapowiedź jeszcze na rok 2026). Kolejne wkrótce? 🖖

Na ilustracji: spis treści podręcznika i powiązane dodatki w kolejności wydania.

Enterprise odpowiada na wezwanie pomocy z ziemskiego frachtowca Fortunate, pływającego niespiesznie na kosmicznym szlaku w niskim warpie. To znaczy latającego!

Bardzo fajny odcinek, w którym udało się połączyć: ciekawe tło związane z ziemską eksploracją kosmosu (w końcu ludzie nie czekali na warp 5, aby wyruszyć w siną dal), zemstę, konflikt osobisty, spór kompetencyjny i odrobinę akcji.

Mamy do czynienia z nową tożsamością “space boomerów” – osób urodzonych w kosmosie w czasie długoletnich rejsów i spędzających całe życie na pokładzie. Z ich perspektywy załoga USS Enterprise to trochę pozoranci, nie znający prawdziwego życia i wyzwania.

Widać też że Travis Mayweather ma poważne wątpliwości, bo nie bez racji Ryan zarzuca mu, że porzucił swoją rodzinę (z jego rodzimego frachtowca).

Nie poznajemy zbyt wielu przedstawicieli załogi Fortunate, ale bije z nich wyraźna chęć samodzielności, autonomii i aż czuć kosmiczną przygodę. O ile przez przygodę rozumiemy wielomiesięczny lot żółwim tempem z ładowniami wypełnionymi dilithium i innymi skarbami. Hej!

W kategorii niesamowitości – powstała musicalowa wersja Star Trek II: The Wrath of Khan. To nie tylko muzyczny żart czy parodia, ale pełnowymiarowa produkcja, która miała premierę 3 lata temu. Przyznaję, że zupełnie ten nius mnie ominął, ale dobra okazja, aby nadrobić.

Przy okazji możecie zobaczyć solidne fragmenty niektórych piosenek, a cała ścieżka muzyczna też jest dostępna na YT.

Link:

W cyklu eksploracyjnym po pierwszej edycji Star Trek Adventures omawiamy pierwsze kompendium misji. Książka zawiera osiem scenariuszy, staramy się nie epatować spojlerami, ale mimo wszystko coś się może przemknąć, przy okazji omawiania naszych wrażeń.

Tutaj trochę głupia sprawa – wszystkie te przygody przeczytałem i nawet kiedyś miałem ambicję, aby je poprowadzić, ale... gdy doszedłem do przygody nr 5, czyli The Biological Clock, to spodobała mi się tak bardzo, że powtarzałem ją przy każdej możliwej okazji nowym drużynom. Więc pozostałe trzy przygody znam tylko z czytania...

Tak czy siak, zapraszam do poznania naszych wrażeń pod linkiem:

Oto jest – najnowsza książka Lievena L. Litaera, znawcy języka klingońskiego, popularyzatora, tłumacza i organizatora europejskich zlotów qepHom.

Książka do historia języka klingońskiego w pigułce. W pierwszej części znalazły się informacje ogólne: dlaczego i jak powstał język klingoński, dlaczego jest interesujący, ale nie zabraknie pogłębionej refleksji o rodzajach kanonu, roli Marca Okranda i Instytutu Języka Klingońskiego.

Zasadniczą część książki stanowi opis historii rozwoju języka, ułożony chronologicznie od roku 1967. Co ciekawe znalazły się też omówienia klingońszczyzny z trzeciego sezonu Strange New Worlds oraz Starfleet Academy, a więc książka jest naprawdę świeża.

Wiele anegdot i objaśnień zawiera osobiste przemyślenia autora, styl jest daleki od encyklopedycznego – to raczej zbiór krótkich esejów (współcześni powiedzieliby być może “postów”).

Chociaż sam nie jestem klingonistą, to tematyka języka klingońskiego od dawna mnie fascynowała i znaczną część poruszanych tematów kojarzę albo znam – jednak nawet dla mnie jest tutaj sporo nowego, a Lieven ma dar opowiadania o nawet skomplikowanych kwestiach w prosty, zrozumiały sposób.

Jeśli lubicie język klingoński, to zdecydowanie polecam.

Modiphius wrzucił bezpłatną konwersję Kwadrantu Delta na drugą edycję Star Trek Adventures. Dokument liczy ponad 70 stron i zawiera przede wszystkim borgowe staty: npców, okręty, talenty i zdolności, a także opis jak mechanicznie zachowują się zasymilowane okręty czy postacie. Jest tego naprawdę dużo.

Oprócz tego znajdziecie tam Kazonów, Ocampa, Hirogeni, Krenim, 8472 i wielu innych mieszkańców odległego Kwadrantu Delta.

Plus ciekawy fragment - sprawdźcie ramkę Ghost in the Machine i zasady nabywania przez statki samoświadomości (i atrybutów postaci!).

Wszystko dostępne na stronie wydawcy:

https://modiphius.net/pages/star-trek-adventures-downloads

Pierwsza eksploracja przedwarpowej planety w wykonaniu Ziemian – T’Pol coś tam brzęczy o unikaniu skażenia kulturowego, ale nasza ekipa po prostu bardzo chce szybko postawić stopę na nowej planecie.

Hoshi opracowała automatyczne tłumaczenie języka, ale załoga zdaje się być zupełnie nieprzygotowana pod kątem badanej kultury – nie mają podstawowej wiedzy o lokalnej mitologii ani nawet tego czy herbatka nie jest toksyczna dla ludzi.

Dodatkowo Archer zapomniał o przypadkowej ciąży Tripa i zdecydowany jest podążać tam, gdzie nie podążał żaden człowiek w romansowym wątku z nowonapotkaną obcą.

Wydaje mi się, że rozumiem co twórcy chcieli osiągnąć tym odcinkiem, ale wyszło to cokolwiek średnio. Intryga związana z Malurianami jest pretekstowa i naiwna: wydobywają rzadkie minerały za pomocą kosmiczengo reaktora, ale ich sposobem transportu towaru jest dwukołowy wózek pchany przez jednego człowieka w środku nocy.

Co do wątku romansowego – bez obrazy, ale Archer to nie Heathcliff. Chodziło chyba o odtworzenie pewnej Kirkowskiej energii, ale jakoś zupełnie mi się to nie lepi, a przede wszystkim wydaje się zupełnie letnie – ani Archer ani Riaan nie wydają się być specjalnie zaangażowani w tę relację, w najmniejszym stopniu.

Nie mogę pozbyć się z głowy sceny, w której T’Pol obserwuje Riaan i Archera w pracowni, po czym patrzy z tą swoją naturalną twarzą mówiącą może-Tobą-gardzę-może-nie i mówi “miłej herbatki”.

Już za kilka tygodni ruszam z kolejną falą internetowego badania społeczności fanów Star Treka. Ciężko uwierzyć, że to już piąta edycja ankiety.

W czasie poprzednich lat udało się przepytać ponad 800 ankietowanych o ulubione seriale, sposoby oglądania, aktywności fanowskie itp. Na bazie tego powstało kilka prelekcji (i nagrań) oraz wpisów.

Jestem nieskończenie wdzięczny za Waszą cierpliwość w wypełnianiu odpowiedzi na liczne pytania, co daje później ciekawe dane do analizy polskiego fandomu.

Co falę staram się spojrzeć na kwestionariusz ankiety i odświeżyć go: dodaję nowe seriale i filmy do oceny, wyrzucam pytania, które stały się nieaktualne albo nie przynoszą żadnych ciekawych wniosków. Trzon badania pozostaje taki sam – lista seriali oraz noty, które im wystawiacie, a ja staram się zmieniać jak najmniej, aby zachować możliwość porównywania danych z przeszłymi falami.

W najbliższym czasie będę miał do Was kilka pytań dotyczących różnych dylematów związanych z dodawaniem i usuwaniem pytań, ale jeśli ktoś chciałby pomóc bardziej kompleksowo, to zapraszam do kontaktu i jakoś się zgadamy.

Wspólnie uda się zbudować jeszcze lepszą TrekSondę i zebrać ciekawe wnioski. 🖖

Co za niesamowity odcinek. Liczne sceny powoli pokazują różne niuanse związane z życiem na okręcie, załoga nagrywa video z odpowiedziami na pytania dzieci z Ziemi (misja edukacyjna!), Trip przypadkiem czyta poufną korespondencję T’Pol, wolkański kapitan bawi się w niańkę i do tego kometa...

Kometa taka zwyczajna w zasadzie, jakich setki zbadano, ale pierwsza w historii Enterprise, więc potraktowana z należytą uwagą.

Jak przeglądałem screeny z tego odcinka, to się nie mogłem zdecydować które wybrać – było tu tyle fajnych dialogów i scen. Niespieszne tempo akcji zupełnie mi nie przeszkadza, ono naprawdę dobrze pomaga budować unikalny charakter serialu Enterprise i jego załogi.

Taka myśl – po odcinku z P’Jem okazuje się, że Wolkanie szpiegują nie tylko Andorian, ale też ludzi? A może to mała reperkusja za ujawnienie placówki szpiegowskiej? A może tylko najlepsze intencje, aby dopilnować, by ludziom nie stało się nic złego w niebezpiecznym kosmosie?

Kapitan Vanik ostatecznie się przydał, bo pomógł uratować z misji na komecie Reeda i Mayweathera. Głupio byłoby ich stracić na rutynowej misji.

Archer ma oczywiście rację narzekając, że jest niańczony przez wolkańskich sojuszników, ale miło że scenariusz uznał, że trochę tej pomocy jednak bywa czasem potrzebne.

W wątku osobistym T’Pol następuje emancypacja – być może ludzie mają zły wpływ na jej chęć do podtrzymywania tradycji... T’Pol wybiera przygody na Enterprise nad małżeństwo.

Kilka dni temu pojawił się krótki zwiastun z ogłoszeniem daty premiery czwartego sezonu: 23 lipca. Polska premiera na Skyshowtime prawdopodobnie będzie opóźniona o około 2-3 tygodnie, tak jak w przypadku poprzednich sezonów.

Czekacie z ekscytacją? Ja przyznaję, że trzeci sezon był dla mnie dość mieszany i umacnia we mnie wrażenie, że w tym serialu chodzi przede wszystkim o zabawę formą i eksperymentację, a niekoniecznie o stawianie naszych postaci w istotnych dylematach moralnych czy komentarz społeczny do naszej współczesności.

Zresztą z zapowiedzi: westerny, dinozaury, Kirk&Spock. Wiemy też, że będzie odcinek muppetowy. Gdzie w tym wszystkim nowe światy i cywilizacje?

Trzymam kciuki za ten sezon wciąż, chciałbym się pozytywnie zaskoczyć. Czy marudzę za bardzo? 😀

Link:

Kolejnym gościem naszego podcastu jest Coen, erpegowiec, fan Star Treka i Mistrz Gry z kanału youtube’owego Coens Cave.

W naszym odcinku skaczemy po tematach, ale poruszamy m.in.:

🚀początki grania w rpg;

🚀czym się różni STA od innych odmian rpg z systemem 2d20, a także zupełnie innych mechanik;

🚀jak czerpać inspirację z motywów serialowych;

🚀jakie są konwencje w Star Treku do wykorzystania w czasie sesji;

🚀jak zacząć prowadzić STA.

Dowiecie się dlaczego nasz gość był obrażony na pierwszą edycję Star Trek Adventures oraz (uwaga na plot twist) czy Star Trek Adventures nadaje się na pierwszą sesję dla osób, które nigdy nie grały?

cz. 1 -

cz. 2 -

cz. 3 -

Modiphius zapowiada nowy dodatek do drugiej edycji Star Trek Adventures. Książka będzie w formacie regularnych dodatków (128 stron, twarda okładka), a jej premiera jest planowana na końcówkę lipca.

Cały dodatek poświęcony jest postaciom niezależnym (NPC), dlatego nie będzie w nim pobocznych rozdziałów związanych z nowymi opcjami rozwoju postaci graczy, okrętów czy innych rozmaitości.

A co będzie?

Rozbudowane zasady tworzenia NPC, pomoc dotycząca balansowania konfliktów i wyzwań, dziesiątki npców z różnych frakcji i gatunków.

Do tego dodatkowa fauna plus zasady jak tworzyć własne unikalne stworzenia.

Więcej szczegółów pojawi się w najbliższych dniach, premiera zapowiedziana jest na końcówkę lipca, a od połowy maja osoby kupujące w przedsprzedaży będą dostawali wersję pdf.

Link do preordera: https://modiphius.net/products/star-trek-adventures-second-edition-allies-and-adversaries-sourcebook